આઈ.ટી.આઈ. (ફીટર) એટલે એન્જીન્યરીંગ+અનુભવ+સર્જનાત્મકતા... Telegram Channel માં જોડાવા માટે: અહીં ક્લિક કરો

Tuesday, January 13, 2026

વર્નિયર હાઇટ ગેજ (Vernier Height Gauge)નો ઉપયોગ કરી માપ કઈ રીતે લેવું?.............વધુ માહિતી માટે અહીં ક્લિક કરો


વર્નિયર હાઇટ ગેજ (Vernier Height Gauge) એ ચોકસાઈપૂર્વક ઊંચાઈ માપવા માટે વપરાતું સાધન છે. તેના દ્વારા માપ લેવાની પ્રક્રિયા સરળ છે, પણ તેમાં ચોકસાઈ રાખવી ખૂબ જરૂરી છે.

  • ​નીચે મુજબના સ્ટેપ્સ અનુસરીને તમે સચોટ માપ લઈ શકો છો:

૧. ઝીરો સેટિંગ (Zero Setting)
​માપ લેતા પહેલા ગેજ બરાબર કામ કરે છે કે નહીં તે તપાસવું જરૂરી છે.
​હાઇટ ગેજને એકદમ સપાટ સરફેસ પ્લેટ (Surface Plate) પર મૂકો.
​તેના જડબા (Scriber) ને નીચે લાવીને સરફેસ પ્લેટને અડકાવો.
​તપાસો કે મુખ્ય સ્કેલ (Main Scale) નો '0' અને વર્નિયર સ્કેલ (Vernier Scale) નો '0' એક સીધી લીટીમાં છે કે નહીં. જો ન હોય, તો તેને એડજસ્ટ કરો.
૨. માપ લેવાની રીત (How to take Reading)
​વર્નિયર હાઇટ ગેજનું કુલ માપ નીચે મુજબના બે ભાગના સરવાળાથી બને છે:
​કુલ માપ = મુખ્ય સ્કેલનું માપ (MSR) + (વર્નિયર સ્કેલનો કાપો × લઘુત્તમ માપ/Least Count)
​મુખ્ય સ્કેલ (Main Scale Reading): વર્નિયર સ્કેલનો '0' મુખ્ય સ્કેલ પર જે આંકડાને વટાવી ગયો હોય તે આંકડો નોંધો (દા.ત. 25 mm).
​વર્નિયર સ્કેલ (Vernier Scale Reading): વર્નિયર સ્કેલનો કયો કાપો મુખ્ય સ્કેલના કોઈપણ કાપા સાથે બરાબર એક જ લીટીમાં મળે છે તે જુઓ (દા.ત. 12મો કાપો).
​ગણતરી: જો લઘુત્તમ માપ (Least Count) 0.02 mm હોય, તો:
​વર્નિયર માપ = 12 \times 0.02 = 0.24 mm
​કુલ માપ = 25 + 0.24 = 25.24 mm
૩. ધ્યાનમાં રાખવા જેવી બાબતો
​પેરાલેક્સ એરર (Parallax Error): માપ જોતી વખતે તમારી આંખ કાપાની બરાબર સામે હોવી જોઈએ, નહીંતર માપ ખોટું આવી શકે છે.

  • ​સ્ક્રાઇબરનો ઉપયોગ: જો તમારે માર્કિંગ કરવું હોય, તો સ્ક્રાઇબરના અણીદાર ભાગનો ઉપયોગ કરો.
  • ​લોકીંગ સ્ક્રુ: માપ લીધા પછી રીડિંગ હલી ન જાય તે માટે લોકીંગ સ્ક્રુને ટાઈટ કરો.
  • ​મહત્વની ટીપ: માપ લેતા પહેલા સરફેસ પ્લેટ અને હાઇટ ગેજના બેઝને બરાબર સાફ કરી લેવા જોઈએ જેથી કચરાને કારણે માપમાં ભૂલ ન આવે.

No comments:

Post a Comment