આઈ.ટી.આઈ. (ફીટર) એટલે એન્જીન્યરીંગ+અનુભવ+સર્જનાત્મકતા... Telegram Channel માં જોડાવા માટે: અહીં ક્લિક કરો

Friday, March 6, 2026

Cycle 97 એટલે શું?.. વધુ માહિતી માટે અહીં ક્લિક કરો

Siemens CNC સિસ્ટમમાં Cycle97થ્રેડિંગ સાયકલ (Threading Cycle) છે. તેનો ઉપયોગ નળાકાર (Cylindrical) અથવા ટેપર (Taper) સપાટી પર આંટા (Threads) પાડવા માટે થાય છે.

​તમારા ટેકનિકલ બેકગ્રાઉન્ડ મુજબ, આ સાયકલ મેન્યુઅલ G-code (G33) લખવા કરતાં ઘણી સરળ છે કારણ કે મશીન જાતે જ મલ્ટિપલ કટની ગણતરી કરી લે છે.

​Cycle97 ના મુખ્ય પેરામીટર્સ (Parameters)

​જ્યારે તમે Siemens કન્ટ્રોલ પર Cycle97 ખોલો છો, ત્યારે તમારે નીચેની વિગતો આપવી પડે છે:

  • PIT (Pitch): આંટાની પિચ (દા.ત. 1.5mm કે 2.0mm).
  • MPIT (Metric Pitch): જો પ્રમાણભૂત મેટ્રિક આંટા હોય (જેમ કે M10, M20), તો સીધો તેનો ઉપયોગ કરી શકાય છે.
  • SPL & SPL (Start Point): આંટા ક્યાંથી શરૂ કરવા છે તે પોઈન્ટ (X અને Z).
  • FPL (Final Point): આંટા ક્યાં પૂરા કરવા છે તે પોઈન્ટ (Z ની લંબાઈ).
  • TDEP (Thread Depth): આંટાની કુલ ઊંડાઈ.
  • IIDE (Initial Infeed): પહેલા કટની ઊંડાઈ.
  • VARI (Variation): આંટા પાડવાની રીત (Inside/Outside અને Constant Infeed/Constant Section).

​Cycle97 પ્રોગ્રામનું ઉદાહરણ

​ધારો કે તમારે 20mm ડાયામીટર પર 1.5mm પિચના આંટા 30mm લંબાઈ સુધી પાડવા છે:

ધ્યાનમાં રાખવા જેવી બાબતો:

G97 નો ઉપયોગ: થ્રેડિંગ વખતે હંમેશા G97 (Constant Spindle Speed) નો ઉપયોગ કરવો જોઈએ, G96 નો નહીં.

Thread Depth: મેટ્રિક આંટા માટે સામાન્ય રીતે ઊંડાઈ 0.6134 \times Pitch જેટલી રાખવામાં આવે છે.

App & Rop: આંટા શરૂ કરતા પહેલા ટૂલને જોબથી થોડું દૂર (Approach) રાખવું જરૂરી છે જેથી મશીન સ્પીડ પકડી શકે.

તમારા ITI ફિટર ટ્રેડ ના વિદ્યાર્થીઓને સમજાવવા માટે આ સાયકલ ખૂબ ઉપયોગી છે કારણ કે તેમાં આંટાની ચોકસાઈ (Accuracy) ખૂબ સારી મળે છે.

Cycle 95 એટલે શું? વધુ માહિતી માટે અહીં ક્લિક કરો

Siemens CNC માં Cycle95 એ સ્ટોક રીમુવલ (Stock Removal) અથવા રફિંગ (Roughing) માટેની સૌથી મહત્વની સાયકલ છે. આ સાયકલનો ઉપયોગ જ્યારે જોબ પરથી ઘણું બધું મટીરીયલ કાઢીને તેને ચોક્કસ આકાર (Contour) આપવાનો હોય ત્યારે થાય છે.

​તમે અગાઉ આપેલા ડ્રોઈંગ જેવા જટિલ આકારો માટે આ સાયકલ પ્રોગ્રામિંગને ખૂબ સરળ બનાવી દે છે.

​Cycle95 ના મુખ્ય પેરામીટર્સ (Parameters)

​જ્યારે તમે Siemens કન્ટ્રોલ પર Cycle95 ખોલો છો, ત્યારે તમારે નીચે મુજબની વિગતો ભરવાની હોય છે:

  1. NPP (Contour Name): તમે જે આકાર (Contour) બનાવ્યો છે તેનું નામ. (દા.ત. MY_SHAPE).
  2. MID (Infeed Depth): દરેક કટ વખતે ટૂલ કેટલું ઊંડું જશે (Depth of cut).
  3. FALZ & FALX (Finishing Allowance): ફિનિશિંગ કટ માટે Z અને X ધરી પર છોડવામાં આવતું મટીરીયલ.
  4. FFP1 (Feedrate): રફિંગ માટેની ફીડ.
  5. VARI (Type of Machining): આ મશીનિંગનો પ્રકાર નક્કી કરે છે (દા.ત. Outside, Inside, Longitudinal, or Face).

​Cycle95 નો ઉપયોગ કરીને પ્રોગ્રામનું ઉદાહરણ

Cycle95 ચલાવવા માટે બે વસ્તુની જરૂર પડે છે:

1.Main Program File (MPF): જેમાં સાયકલના પેરામીટર્સ હોય.

2.Sub Program File (SPF): જેમાં જોબનો આકાર (પ્રોફાઇલ) લખેલો હોય.

પ્રોગ્રામનું ઉદાહરણ (30mm ડાયામીટર માટે)

ધારો કે આપણી પાસે 30mm નો સળિયો છે અને આપણે તેને 20mm સુધી ટર્નિંગ કરીને એક સ્ટેપ બનાવવો છે.

1. Main Program File (MPF):

2.Sub Program File (MY_SHAPE.SPF):

(આ નાનો પ્રોગ્રામ અલગથી સેવ કરવાનો હોય છે અથવા મુખ્ય પ્રોગ્રામની નીચે લખાય છે)

પેરામીટર્સની સમજૂતી:

NNAME ("MY_SHAPE"): આ તમારા પ્રોફાઇલ પ્રોગ્રામનું નામ છે. જે નામ અહીં લખો, તે જ નામનો સબ-પ્રોગ્રામ હોવો જોઈએ.

MID (1.5): એક કટમાં કેટલું મટીરીયલ કાપવું (Depth of Cut). અહીં 1.5mm છે.

FALZ & FALX (0.1): ફિનિશિંગ માટે Z અને X અક્ષ પર બાકી રાખેલું મટીરીયલ.

IDP (0.5): છેલ્લો ફિનિશિંગ કટ લેવા માટેનું અંતર.

VARI (1): મશીનિંગનો પ્રકાર. '1' એટલે બહારનું રફિંગ (Longitudinal Roughing).

મહત્વની ટિપ્સ:

Contour Call: જો તમે સબ-પ્રોગ્રામ નથી બનાવવા માંગતા, તો તમે મુખ્ય પ્રોગ્રામમાં જ Labels (જેમ કે START_L: અને END_L:) નો ઉપયોગ કરીને પણ Cycle95 ચલાવી શકો છો.

Safety: હંમેશા ખાતરી કરો કે G0 પોઝિશન તમારા જોબના ડાયામીટર કરતા મોટી હોય, જેથી ટૂલ જોબ સાથે અથડાય નહીં.

Cycle 93 એટલે શું? વધુ માહિતી માટે અહીં ક્લિક કરો

CNC પ્રોગ્રામિંગમાં, ખાસ કરીને Siemens Sinumerik કંટ્રોલ સિસ્ટમમાં, Cycle 93Grooving Cycle (ગ્રુવિંગ સાયકલ) તરીકે ઓળખાય છે.

​જ્યારે તમારે કોઈ નળાકાર (Cylindrical) વર્કપીસ પર ખાંચો અથવા ગલી (Groove) પાડવી હોય, ત્યારે આ સાયકલનો ઉપયોગ થાય છે. આ એક ખૂબ જ શક્તિશાળી કમાન્ડ છે જે ટૂલને ઓટોમેટિક રીતે કટ લેવા અને બહાર આવવા માટે મદદ કરે છે.

Cycle 93 શા માટે વપરાય છે?

​સામાન્ય રીતે ટર્નિંગમાં ગ્રુવ પાડવા માટે ઘણા બધા G-કોડ લખવા પડે છે, પણ Cycle 93 માં તમે માત્ર એક જ લાઈનમાં જરૂરી માપો આપીને આખું ગ્રુવિંગ કામ કરી શકો છો.

  • External Grooving: બહારની સપાટી પર ખાંચો પાડવા.
  • Internal Grooving: હોલ (Bore) ની અંદરની સપાટી પર ખાંચો પાડવા.
  • Face Grooving: જોબના મોઢા (Face) ના ભાગે ખાંચો પાડવા.

Cycle 93 ના મુખ્ય પેરામીટર્સ (Parameters):

​જ્યારે તમે આ સાયકલ લખો છો, ત્યારે તેમાં અમુક કિંમતો (Values) ભરવી પડે છે:

  1. SPD (Starting Point): જ્યાંથી ગ્રુવિંગ શરૂ કરવાનું છે તે ડાયામીટર.
  2. SPL (Starting Point in Z): Z-અક્ષ પર ગ્રુવનું શરૂઆતનું અંતર.
  3. WID (Width): ગ્રુવની પહોળાઈ કેટલી રાખવી છે.
  4. DEP (Depth): ગ્રુવની ઊંડાઈ કેટલી રાખવી છે.
  5. ANG (Angle): જો ગ્રુવની દિવાલો ત્રાસી (Taper) હોય, તો તેનો ખૂણો.
  6. RCO & RCI (Radii/Chamfer): ગ્રુવના ખૂણા પર જો રેડિયસ અથવા ચેમ્ફર આપવી હોય તો તેના માપ.
  7. FAL (Finishing Allowance): ફિનિશિંગ માટે કેટલું મટીરીયલ બાકી રાખવું છે.

Cycle 93 ના ફાયદા:

  • સમયની બચત: પ્રોગ્રામ નાનો બને છે.
  • ચોકસાઈ: રેડિયસ અને ચેમ્ફર ખૂબ જ સરળતાથી આપી શકાય છે.
  • ચિપ્સ કંટ્રોલ: મટીરીયલ કાપતી વખતે ટૂલ થોડું પાછું આવે છે (Pecking action), જેથી લાંબી ચિપ્સ ભરાતી નથી.   
For Example:
30mm ડાયામીટરના જોબ પર 5mm પહોળાઈ અને 3mm ઊંડાઈનું ગ્રુવ (Groove) પાડવા માટેનો Siemens Cycle 93 નો એક નમૂનારૂપ પ્રોગ્રામ નીચે મુજબ છે:
પ્રોગ્રામ (Example for 30mm Diameter):
ধારો કે:
જોબનો ડાયામીટર: 30mm
ગ્રુવની શરૂઆત (Z): -20mm
ગ્રુવની પહોળાઈ (WID): 5mm
ગ્રુવની ઊંડાઈ (DEP): 3mm (એટલે કે ફાઈનલ ડાયામીટર 24mm થશે)
સાયકલના મુખ્ય ભાગોની સમજૂતી:
SPD (30): તમારા જોબનો જે ડાયામીટર (30mm) છે ત્યાંથી કટિંગ શરૂ થશે.
SPL (-20): Z-અક્ષ પર જ્યાંથી ખાંચો શરૂ થાય છે તે અંતર.
WID (5): ખાંચાની કુલ પહોળાઈ 5mm રહેશે.
DEP (3): ડાયામીટર પર 3mm ઊંડો કટ લાગશે (બંને બાજુ થઈને કુલ 6mm ઓછું થશે, એટલે છેલ્લે 24mm ડાયામીટર વધશે).
RCO & RCI (0.5): ખાંચાના બહારના અને અંદરના ખૂણા પર 0.5mm ની રેડિયસ લાગશે જેથી ધાર ધારદાર ના રહે.
FAL (0.1): ફિનિશિંગ માટે 0.1mm મટીરીયલ બાકી રાખશે.
IDEP (1): એક વારમાં 1mm ઊંડો કટ મારશે (Pecking), જેથી ટૂલ પર લોડ ના આવે.
ધ્યાન રાખવા જેવી બાબત:
તમારા ટૂલની પહોળાઈ (Tool Width) કેટલી છે તે મશીન પર ઑફસેટ લેતી વખતે ખાસ ચેક કરી લેવું. જો ગ્રુવ 5mm નું હોય અને ટૂલ 3mm નું હોય, તો આ સાયકલ આપમેળે બે વાર કટ લઈને 5mm ની સાઈઝ બનાવી દેશે.

JOG મોડ એટલે શું?...... વધુ માહિતી માટે અહીં ક્લિક કરો

CNC (Computer Numerical Control) પ્રોગ્રામિંગ અને મશીન ઓપરેશનમાં JOG મોડ એ એક ખૂબ જ મહત્વનો મેન્યુઅલ મોડ છે. ચાલો તેને સરળ ગુજરાતીમાં સમજીએ:


 

JOG મોડ એટલે શું?

​JOG મોડનો ઉપયોગ મશીનના ટૂલ (Tool) અથવા બેડ (Table) ને મેન્યુઅલી (હાથેથી) ગતિ આપવા માટે થાય છે. જ્યારે તમારે કોઈ ઓટોમેટિક પ્રોગ્રામ ચલાવવો ન હોય, પરંતુ ટૂલને અમુક ચોક્કસ દિશામાં ખસેડવું હોય, ત્યારે JOG મોડનો ઉપયોગ થાય છે.

JOG મોડના મુખ્ય ઉપયોગો:

  • ટૂલ સેટિંગ (Tool Setting): મશીનિંગ શરૂ કરતા પહેલા ટૂલને વર્કપીસની નજીક લાવવા માટે.
  • વર્ક પીસ ઝીરો સેટિંગ (Job Setting): જોબનું સેન્ટર અથવા ઝીરો પોઈન્ટ (Work Offset) નક્કી કરવા માટે ટૂલને જોબની સપાટી પર અડાડવા માટે.
  • મેન્યુઅલ કટિંગ: ક્યારેક નાનું અથવા સાદું કટિંગ કામ મેન્યુઅલી કરવું હોય ત્યારે.
  • મશીન ક્લિનિંગ: મશીનિંગ પૂરું થયા પછી ટેબલને સાફ કરવા માટે તેને મશીનથી દૂર ખસેડવા.

JOG મોડ કેવી રીતે કામ કરે છે?

​JOG મોડમાં મશીનને કંટ્રોલ કરવા માટે પેનલ પર મુખ્યત્વે બે રીત હોય છે:

  1. Axis Selection Keys (+X, -X, +Z, -Z): કંટ્રોલ પેનલ પર આપેલા બટનો દબાવવાથી ટૂલ જે-તે દિશામાં સતત ગતિ કરે છે. જ્યાં સુધી તમે બટન દબાવી રાખશો ત્યાં સુધી ટૂલ ફરશે.
  2. MPG (Manual Pulse Generator) અથવા Handwheel: ઘણીવાર ઓપરેટર એક ગોળ વ્હીલ (Handwheel) ફેરવીને પણ ટૂલને ખૂબ જ ચોકસાઈથી (Microns માં) ખસેડી શકે છે.

ધ્યાન રાખવા જેવી બાબતો:

  • Feed Rate: JOG મોડમાં ટૂલ કેટલી ઝડપથી ફરશે તે 'Feed Override' નોબ દ્વારા નક્કી કરી શકાય છે.
  • Rapid Position: જો તમારે ટૂલને ખૂબ ઝડપથી ખસેડવું હોય, તો JOG બટન સાથે 'Rapid' બટન દબાવવામાં આવે છે.
  • સુરક્ષા (Safety): JOG મોડમાં કામ કરતી વખતે ખાસ ધ્યાન રાખવું જોઈએ કે ટૂલ જોબ કે ચક (Chuck) સાથે અથડાઈ ના જાય (Accident/Crash ના થાય).

​ટૂંકમાં કહીએ તો, JOG મોડ એટલે મશીનને પ્રોગ્રામ વગર આપણી મરજી મુજબની દિશામાં ફેરવવાની સુવિધા.