આઈ.ટી.આઈ. (ફીટર) એટલે એન્જીન્યરીંગ+અનુભવ+સર્જનાત્મકતા... Telegram Channel માં જોડાવા માટે: અહીં ક્લિક કરો

Friday, March 6, 2026

Cycle 95 એટલે શું? વધુ માહિતી માટે અહીં ક્લિક કરો

Siemens CNC માં Cycle95 એ સ્ટોક રીમુવલ (Stock Removal) અથવા રફિંગ (Roughing) માટેની સૌથી મહત્વની સાયકલ છે. આ સાયકલનો ઉપયોગ જ્યારે જોબ પરથી ઘણું બધું મટીરીયલ કાઢીને તેને ચોક્કસ આકાર (Contour) આપવાનો હોય ત્યારે થાય છે.

​તમે અગાઉ આપેલા ડ્રોઈંગ જેવા જટિલ આકારો માટે આ સાયકલ પ્રોગ્રામિંગને ખૂબ સરળ બનાવી દે છે.

​Cycle95 ના મુખ્ય પેરામીટર્સ (Parameters)

​જ્યારે તમે Siemens કન્ટ્રોલ પર Cycle95 ખોલો છો, ત્યારે તમારે નીચે મુજબની વિગતો ભરવાની હોય છે:

  1. NPP (Contour Name): તમે જે આકાર (Contour) બનાવ્યો છે તેનું નામ. (દા.ત. MY_SHAPE).
  2. MID (Infeed Depth): દરેક કટ વખતે ટૂલ કેટલું ઊંડું જશે (Depth of cut).
  3. FALZ & FALX (Finishing Allowance): ફિનિશિંગ કટ માટે Z અને X ધરી પર છોડવામાં આવતું મટીરીયલ.
  4. FFP1 (Feedrate): રફિંગ માટેની ફીડ.
  5. VARI (Type of Machining): આ મશીનિંગનો પ્રકાર નક્કી કરે છે (દા.ત. Outside, Inside, Longitudinal, or Face).

​Cycle95 નો ઉપયોગ કરીને પ્રોગ્રામનું ઉદાહરણ

Cycle95 ચલાવવા માટે બે વસ્તુની જરૂર પડે છે:

1.Main Program File (MPF): જેમાં સાયકલના પેરામીટર્સ હોય.

2.Sub Program File (SPF): જેમાં જોબનો આકાર (પ્રોફાઇલ) લખેલો હોય.

પ્રોગ્રામનું ઉદાહરણ (30mm ડાયામીટર માટે)

ધારો કે આપણી પાસે 30mm નો સળિયો છે અને આપણે તેને 20mm સુધી ટર્નિંગ કરીને એક સ્ટેપ બનાવવો છે.

1. Main Program File (MPF):

2.Sub Program File (MY_SHAPE.SPF):

(આ નાનો પ્રોગ્રામ અલગથી સેવ કરવાનો હોય છે અથવા મુખ્ય પ્રોગ્રામની નીચે લખાય છે)

પેરામીટર્સની સમજૂતી:

NNAME ("MY_SHAPE"): આ તમારા પ્રોફાઇલ પ્રોગ્રામનું નામ છે. જે નામ અહીં લખો, તે જ નામનો સબ-પ્રોગ્રામ હોવો જોઈએ.

MID (1.5): એક કટમાં કેટલું મટીરીયલ કાપવું (Depth of Cut). અહીં 1.5mm છે.

FALZ & FALX (0.1): ફિનિશિંગ માટે Z અને X અક્ષ પર બાકી રાખેલું મટીરીયલ.

IDP (0.5): છેલ્લો ફિનિશિંગ કટ લેવા માટેનું અંતર.

VARI (1): મશીનિંગનો પ્રકાર. '1' એટલે બહારનું રફિંગ (Longitudinal Roughing).

મહત્વની ટિપ્સ:

Contour Call: જો તમે સબ-પ્રોગ્રામ નથી બનાવવા માંગતા, તો તમે મુખ્ય પ્રોગ્રામમાં જ Labels (જેમ કે START_L: અને END_L:) નો ઉપયોગ કરીને પણ Cycle95 ચલાવી શકો છો.

Safety: હંમેશા ખાતરી કરો કે G0 પોઝિશન તમારા જોબના ડાયામીટર કરતા મોટી હોય, જેથી ટૂલ જોબ સાથે અથડાય નહીં.

Cycle 93 એટલે શું? વધુ માહિતી માટે અહીં ક્લિક કરો

CNC પ્રોગ્રામિંગમાં, ખાસ કરીને Siemens Sinumerik કંટ્રોલ સિસ્ટમમાં, Cycle 93Grooving Cycle (ગ્રુવિંગ સાયકલ) તરીકે ઓળખાય છે.

​જ્યારે તમારે કોઈ નળાકાર (Cylindrical) વર્કપીસ પર ખાંચો અથવા ગલી (Groove) પાડવી હોય, ત્યારે આ સાયકલનો ઉપયોગ થાય છે. આ એક ખૂબ જ શક્તિશાળી કમાન્ડ છે જે ટૂલને ઓટોમેટિક રીતે કટ લેવા અને બહાર આવવા માટે મદદ કરે છે.

Cycle 93 શા માટે વપરાય છે?

​સામાન્ય રીતે ટર્નિંગમાં ગ્રુવ પાડવા માટે ઘણા બધા G-કોડ લખવા પડે છે, પણ Cycle 93 માં તમે માત્ર એક જ લાઈનમાં જરૂરી માપો આપીને આખું ગ્રુવિંગ કામ કરી શકો છો.

  • External Grooving: બહારની સપાટી પર ખાંચો પાડવા.
  • Internal Grooving: હોલ (Bore) ની અંદરની સપાટી પર ખાંચો પાડવા.
  • Face Grooving: જોબના મોઢા (Face) ના ભાગે ખાંચો પાડવા.

Cycle 93 ના મુખ્ય પેરામીટર્સ (Parameters):

​જ્યારે તમે આ સાયકલ લખો છો, ત્યારે તેમાં અમુક કિંમતો (Values) ભરવી પડે છે:

  1. SPD (Starting Point): જ્યાંથી ગ્રુવિંગ શરૂ કરવાનું છે તે ડાયામીટર.
  2. SPL (Starting Point in Z): Z-અક્ષ પર ગ્રુવનું શરૂઆતનું અંતર.
  3. WID (Width): ગ્રુવની પહોળાઈ કેટલી રાખવી છે.
  4. DEP (Depth): ગ્રુવની ઊંડાઈ કેટલી રાખવી છે.
  5. ANG (Angle): જો ગ્રુવની દિવાલો ત્રાસી (Taper) હોય, તો તેનો ખૂણો.
  6. RCO & RCI (Radii/Chamfer): ગ્રુવના ખૂણા પર જો રેડિયસ અથવા ચેમ્ફર આપવી હોય તો તેના માપ.
  7. FAL (Finishing Allowance): ફિનિશિંગ માટે કેટલું મટીરીયલ બાકી રાખવું છે.

Cycle 93 ના ફાયદા:

  • સમયની બચત: પ્રોગ્રામ નાનો બને છે.
  • ચોકસાઈ: રેડિયસ અને ચેમ્ફર ખૂબ જ સરળતાથી આપી શકાય છે.
  • ચિપ્સ કંટ્રોલ: મટીરીયલ કાપતી વખતે ટૂલ થોડું પાછું આવે છે (Pecking action), જેથી લાંબી ચિપ્સ ભરાતી નથી.   
For Example:
30mm ડાયામીટરના જોબ પર 5mm પહોળાઈ અને 3mm ઊંડાઈનું ગ્રુવ (Groove) પાડવા માટેનો Siemens Cycle 93 નો એક નમૂનારૂપ પ્રોગ્રામ નીચે મુજબ છે:
પ્રોગ્રામ (Example for 30mm Diameter):
ধારો કે:
જોબનો ડાયામીટર: 30mm
ગ્રુવની શરૂઆત (Z): -20mm
ગ્રુવની પહોળાઈ (WID): 5mm
ગ્રુવની ઊંડાઈ (DEP): 3mm (એટલે કે ફાઈનલ ડાયામીટર 24mm થશે)
સાયકલના મુખ્ય ભાગોની સમજૂતી:
SPD (30): તમારા જોબનો જે ડાયામીટર (30mm) છે ત્યાંથી કટિંગ શરૂ થશે.
SPL (-20): Z-અક્ષ પર જ્યાંથી ખાંચો શરૂ થાય છે તે અંતર.
WID (5): ખાંચાની કુલ પહોળાઈ 5mm રહેશે.
DEP (3): ડાયામીટર પર 3mm ઊંડો કટ લાગશે (બંને બાજુ થઈને કુલ 6mm ઓછું થશે, એટલે છેલ્લે 24mm ડાયામીટર વધશે).
RCO & RCI (0.5): ખાંચાના બહારના અને અંદરના ખૂણા પર 0.5mm ની રેડિયસ લાગશે જેથી ધાર ધારદાર ના રહે.
FAL (0.1): ફિનિશિંગ માટે 0.1mm મટીરીયલ બાકી રાખશે.
IDEP (1): એક વારમાં 1mm ઊંડો કટ મારશે (Pecking), જેથી ટૂલ પર લોડ ના આવે.
ધ્યાન રાખવા જેવી બાબત:
તમારા ટૂલની પહોળાઈ (Tool Width) કેટલી છે તે મશીન પર ઑફસેટ લેતી વખતે ખાસ ચેક કરી લેવું. જો ગ્રુવ 5mm નું હોય અને ટૂલ 3mm નું હોય, તો આ સાયકલ આપમેળે બે વાર કટ લઈને 5mm ની સાઈઝ બનાવી દેશે.

JOG મોડ એટલે શું?...... વધુ માહિતી માટે અહીં ક્લિક કરો

CNC (Computer Numerical Control) પ્રોગ્રામિંગ અને મશીન ઓપરેશનમાં JOG મોડ એ એક ખૂબ જ મહત્વનો મેન્યુઅલ મોડ છે. ચાલો તેને સરળ ગુજરાતીમાં સમજીએ:


 

JOG મોડ એટલે શું?

​JOG મોડનો ઉપયોગ મશીનના ટૂલ (Tool) અથવા બેડ (Table) ને મેન્યુઅલી (હાથેથી) ગતિ આપવા માટે થાય છે. જ્યારે તમારે કોઈ ઓટોમેટિક પ્રોગ્રામ ચલાવવો ન હોય, પરંતુ ટૂલને અમુક ચોક્કસ દિશામાં ખસેડવું હોય, ત્યારે JOG મોડનો ઉપયોગ થાય છે.

JOG મોડના મુખ્ય ઉપયોગો:

  • ટૂલ સેટિંગ (Tool Setting): મશીનિંગ શરૂ કરતા પહેલા ટૂલને વર્કપીસની નજીક લાવવા માટે.
  • વર્ક પીસ ઝીરો સેટિંગ (Job Setting): જોબનું સેન્ટર અથવા ઝીરો પોઈન્ટ (Work Offset) નક્કી કરવા માટે ટૂલને જોબની સપાટી પર અડાડવા માટે.
  • મેન્યુઅલ કટિંગ: ક્યારેક નાનું અથવા સાદું કટિંગ કામ મેન્યુઅલી કરવું હોય ત્યારે.
  • મશીન ક્લિનિંગ: મશીનિંગ પૂરું થયા પછી ટેબલને સાફ કરવા માટે તેને મશીનથી દૂર ખસેડવા.

JOG મોડ કેવી રીતે કામ કરે છે?

​JOG મોડમાં મશીનને કંટ્રોલ કરવા માટે પેનલ પર મુખ્યત્વે બે રીત હોય છે:

  1. Axis Selection Keys (+X, -X, +Z, -Z): કંટ્રોલ પેનલ પર આપેલા બટનો દબાવવાથી ટૂલ જે-તે દિશામાં સતત ગતિ કરે છે. જ્યાં સુધી તમે બટન દબાવી રાખશો ત્યાં સુધી ટૂલ ફરશે.
  2. MPG (Manual Pulse Generator) અથવા Handwheel: ઘણીવાર ઓપરેટર એક ગોળ વ્હીલ (Handwheel) ફેરવીને પણ ટૂલને ખૂબ જ ચોકસાઈથી (Microns માં) ખસેડી શકે છે.

ધ્યાન રાખવા જેવી બાબતો:

  • Feed Rate: JOG મોડમાં ટૂલ કેટલી ઝડપથી ફરશે તે 'Feed Override' નોબ દ્વારા નક્કી કરી શકાય છે.
  • Rapid Position: જો તમારે ટૂલને ખૂબ ઝડપથી ખસેડવું હોય, તો JOG બટન સાથે 'Rapid' બટન દબાવવામાં આવે છે.
  • સુરક્ષા (Safety): JOG મોડમાં કામ કરતી વખતે ખાસ ધ્યાન રાખવું જોઈએ કે ટૂલ જોબ કે ચક (Chuck) સાથે અથડાઈ ના જાય (Accident/Crash ના થાય).

​ટૂંકમાં કહીએ તો, JOG મોડ એટલે મશીનને પ્રોગ્રામ વગર આપણી મરજી મુજબની દિશામાં ફેરવવાની સુવિધા.

Thursday, March 5, 2026

CNC પ્રોગ્રામ મશીન પર ચલાવતા પહેલા તે સાચો છે કે નહીં તે તપાસવા માટે ઘણા ઉપયોગી ટૂલ્સ ઉપલબ્ધ છે. ..... વધુ માહિતી માટે અહીં ક્લિક કરો

CNC પ્રોગ્રામ મશીન પર ચલાવતા પહેલા તે સાચો છે કે નહીં તે તપાસવા માટે ઘણા ઉપયોગી ટૂલ્સ ઉપલબ્ધ છે. તમારા જેવા ટેકનિકલ પ્રોફેશનલ માટે નીચે મુજબના વિકલ્પો શ્રેષ્ઠ રહેશે:


 

​1. CNC Simulation Software (PC માટે)

​આ સોફ્ટવેર કમ્પ્યુટર પર મશીન જેવું જ વાતાવરણ પૂરું પાડે છે, જેમાં તમે ટૂલનો પાથ (Tool Path) લાઈવ જોઈ શકો છો.

  • Swansoft CNC Simulator (SSCNC): આમાં ખાસ કરીને Siemens 802D/840D કન્ટ્રોલ ઉપલબ્ધ છે, જે એકદમ રિયલ મશીન જેવો અનુભવ આપે છે.
  • CNC Simulator Pro: આ એક સરળ વિઝ્યુલાઈઝર છે જે G-code માં થતી ભૂલો અને ટૂલ ક્યાં અથડાશે (Collision) તે બતાવી દે છે.

​2. Siemens "SinuTrain" (સૌથી સચોટ)

​જો તમે પ્રોફેશનલ રીતે Siemens કન્ટ્રોલ પર કામ કરતા હોવ, તો Siemens કંપનીનું પોતાનું SinuTrain સોફ્ટવેર સૌથી બેસ્ટ છે.

  • ​તે તમારા PC ને જ એક Siemens કન્ટ્રોલ પેનલમાં ફેરવી નાખે છે.
  • ​જે પ્રોગ્રામ આમાં સાચો ચાલશે, તે મશીન પર પણ ૧૦૦% સાચો જ ચાલશે.

​3. મોબાઈલ એપ્લિકેશન્સ

​જો તમે ફટાફટ રસ્તામાં કે ઘરે બેસીને ચેક કરવા માંગતા હોવ:

  • CNC Simulator (Android/iOS): પ્લે સ્ટોર પર ઘણી એપ્સ ઉપલબ્ધ છે જે બેઝિક G-code સીમ્યુલેશન કરી આપે છે.
  • G-Code Viewer: આ એપ પ્રોગ્રામમાં રહેલી પોઈન્ટ્સની ભૂલો ગ્રાફિકલી બતાવે છે.

​4. ઓનલાઈન G-Code Analyzers

​કોઈ પણ સોફ્ટવેર ડાઉનલોડ કર્યા વગર બ્રાઉઝરમાં પણ ચેક કરી શકાય છે:

  • ncviewer.com: આ એક ફ્રી ઓનલાઈન ટૂલ છે. તમારો કોડ ત્યાં કોપી-પેસ્ટ કરવાથી તે પ્રોગ્રામનો ૩ડી (3D) પાથ બતાવી દેશે.

​5. મશીન પર "Dry Run" અને "Simulation"

​જો તમારી પાસે મશીન ઉપલબ્ધ હોય, તો સીધો જોબ કાપવાને બદલે:

  • Simulation Mode: પ્રોગ્રામ લોડ કરીને સ્ક્રીન પર ગ્રાફિક્સ ચેક કરો.
  • Dry Run: જોબ ચડાવ્યા વગર હવામાં ટૂલ ફેરવીને ચેક કરો.
  • Single Block: એક-એક લાઈન ચેક કરીને પ્રોગ્રામ ચલાવો.

​તમારા જેવા ITI ઇન્સ્ટ્રક્ટર અથવા મેકેનિકલ એન્જિનિયર માટે SinuTrain અથવા Swansoft શીખવું વધુ ફાયદાકારક રહેશે કારણ કે તે તમને ઉદ્યોગના ધોરણો (Industry Standards) મુજબ ટ્રેનિંગ આપે છે.